12 نکته مهم در شناخت محصولات سفالی و سرامیکی مرغوب

12 نکته مهم در شناخت محصولات سفالی و سرامیکی مرغوب

ظروف سفالی و سرامیکی یکی از پرکاربردترین ظروف بوده و امروزه بسیار پرطرفدار است اما آیا می‌دانید یک سفال یا سرامیک مرغوب چه ویژگی‌هایی دارد؟ در این مقاله با 12 نکته مهم در تشخیص ظروف سفالی و سرامیکی مرغوب آشنا شوید.


سفالگری در ایران قدمتی 5 هزارساله دارد و شیوه لعاب دادن ظروف سفالین از 2900 سال پیش در ایران به‌کار رفته است. ساخت ظروف سفالی لعاب‌دار از‌ دوره اشکانی آغاز شد و در دوره‌های بعد‌ نیز همچنان‌ ادامه‌‌ یافت‌.

سفال چیست؟ سفال به محصولاتی گفته می‌شود که با خاک رُس تولید شده و با درجه حرارت کمتر از 950 درجه در کوره پخته می‌شوند. خاک رُس علاوه بر چسبندگی زیاد، نیاز به درجه پخت کمتری دارد.
سرامیک چیست؟ سرامیک به محصولاتی گفته می‌شود که با خاک سفید، کائولین یا استون ور تولید شده و برای پخت به حرارت بالای 1080 درجه نیاز دارد. این نوع خاک‌ها دارای چسبندگی کمتری در مقایسه با خاک رُس بوده و به درجه پخت بالاتری نیاز دارد.

تعریف لعاب: لعاب‌ها طیف گسترده‌ای از ترکیبات آلی و معدنی را در بر می‌گیرند. ظرف سفالی و سرامیکی پس از پخت اولیه در کوره، لعاب خورده و دوباره برای پخت مجدد تا دمای معین حرارت می‌بینند. مهمترین عنصر در لعاب سیلیس است. ضریب انبساط حرارتی بدنه و لعاب نیز یکی از مسائل مهم در لعاب کاری بوده و سازگاری ضریب انبساط حرارتی لعاب و بدنه در پیدایش انواع عیوب احتمالی موثرند. 

سفال مرغوب

نکات مهم در تشخیص ظروف سفالی و سرامیکی مرغوب

1- در ساختار اصلی ظروف سفالی و سرامیکی وجود تعادل، تقارن و ایستایی ضرورت دارد.

2- بدنه ظروف سفالی و سرامیکی باید صاف و هموار بوده و دارای ظرافت باشد.

3- وجود ترک در قسمت‌های درونی و بیرونی بدنه، ناشی از پخت نامناسب و درجه حرارت نادرست است. ظروف سفالی یا سرامیکی باید فاقد هرگونه ترک باشند.

4- قسمت‌های نازک ظروف مثل لبه‌ها فاقد پریدگی و ترَک باشد.

5- در لعاب‌کاری ظروف مورد استفاده روزمره و مصرفی هرگز نباید از لعاب سربی استفاده شود. استفاده از لعاب سربی برای این نوع محصولات برای سلامتی مضر بوده و بسیار سمی و خطرناک است.

6- وجود لعاب نگرفتگی، پریدگی لعاب، شُره شدن لعاب، سوختگی و عدم یکنواختی لعاب بر سطح بدنه از کیفیت محصولات سفالی و سرامیکی کاسته و نشان از عدم مهارت کافی در لعاب کاری و پخت نامناسب در زمان معین دارد.

7- لعاب ظروف دارای ترک‌های ریز و پراکنده نباشد. در واقع ترک‌ها هنگامی بوجود می‌آیند که یا اختلاف ضریب انبساط‌ها زیاد باشد و یا ضریب انبساط لعاب بیشتر از ضریب انبساط بدنه باشد.

8- لعاب ظروف پوسته نشده باشد. در پوسته شدن، لعاب به راحتی با ناخن از سطح بدنه جدا شده و می‌ریزد. زمانی‌که انقباض بدنه بیشتر از لعاب باشد، لعاب پوسته می‌شود.

9- یکی دیگر از عیوب در ظروف سفالی و سرامیکی وجود سوراخ‌های نوک سوزنی شکل در لعاب بعد از پخت است که عوامل احتمالی در ایجاد آن ممکن است از پخت بدنه در دمای پایین یا خروج هوای محبوس از بدنه یا لعاب، در حین پخت باشد.

10- وجود شوره کم رنگ بر روی سطح لعاب از دیگر عیوب این ظروف است که عوامل ایجاد آن واکنش گازهای سولفوری موجود در کوره با لعاب، وجود سولفات‌ها در بدنه یا وجود گوگرد در گازهای کوره است.

11- یک ویژگی مهم در سفال و سرامیک نامرغوب، تاول‌های ترکیده آتشفشان مانند و اغلب باز و بزرگ در سطح لعاب بوده که عوامل ایجاد کننده می‌تواند عدم تکمیل پخت لعاب، پخته شدن بدنه و یا لعاب در دمای بیش از اندازه یا عدم تطابق لعاب و بدنه باشد.

12- هر محصول سفالی یا سرامیکی لعاب‌دار باید حداقل دو بار در کوره با درجه حرارت مناسب، با رعایت زمان دقیق، پخته شده باشد. این پخت یکبار پس از ساخت بدنه و بار دیگر پس از لعاب‌کاری صورت می‌گیرد. در این صورت بدنه سفالی یا سرامیکی از استحکام و مقاومت لازم را داشته و لعاب نیز از دوام کافی برخوردار است.

سفال مرغوب

امروزه برندهای معتبری همچون ماه فروز، سویلا، آپریگون، سرامیک هفت رنگ، چغوک، میبد مروارید، آوند، جیران،  سدار ، نم ، تکوک و بهرامی توانایی تولید آثاری با ساختاری خاص و منحصر به فرد را داشته و از برندهایی هستند که سابقه درخشانی در تولید سفال و سرامیک باکیفیت بالا را دارند. انواع محصولات سفالی و سرامیکی مرغوب را در فروشگاه چونک ببینید.



شما هم می توانید در مورد این مطلب نظر بدهید.

برای ثبت نظرات، نقد و بررسی شما لازم است ابتدا وارد حساب کاربری خود شوید.