استانداردهای صنایع دستی

استانداردهای صنایع دستی

یکی از مهمترین دغدغه‎های هر تولیدکننده‎ای رسیدن به محصول ایده‎آل برای یک جامعه مشخص بوده و در این زمینه تمام تلاش خود را به کار می‌گیرد تا محصولات خود را زیر پرچم مهر استاندارد کشوری و در نهایت استاندارد جهانی قرار دهد. اما این به تنهایی کافی نیست چرا که برای موفقیت، باید به صورت مداوم تولیدات خود را کنترل کرده تا هر سال مطابق با استاندارد به‌روز‌شده ایزوی جدید دریافت کنند.


موفقیت تعریف ساده‌ای است برای ماندگاری. ماندگار بودن و ماندن در قله برای هر تولیدکننده‌ای ایده‌آل است. کیفیت مواد اولیه مورد استفاده یکی از شگردهای تولید محصول ماندگار است. گاهی برای پایین آوردن هزینه‌های تولید ممکن است از مواد اولیه درجه ۳ و ۴ استفاده شود و این امر بزرگ‌ترین اشتباه یک تولید کننده خواهد بود.


به نظر می‌رسد برای ماندگار بودن چند نکته را باید در نظر داشت:

  • شناخت طبیعت و ضوابط حاکم بر آن
  • همراه شدن با قوانین هستی و به‌کارگیری آن
  • توام بودن با سلامت جسم و روح
  • شناخت جامعه و عرف جاری بر آن
  • شناسایی احوالات مخاطب خاص کالای مورد تولید
  • بسته بندی و عرضه کالا با توجه به نیازهای محیطی جامعه
  • و...

این نکات در تولید هر محصولی اعم از خوراکی، لوازم منزل، وسایل برقی،... باید در نظر گرفته شود تا کالای تولید شده طول عمر داشته و نسل به نسل در بین یک جامعه مورد استفاده قرار گیرد و بخشی از نوستالژی‌های ماندگار آن شود. تمامی این موارد در یک واژه نوین می‌گنجند و آن "استاندارد(ایزو)" است. آیا تا کنون برای خرید کالای مورد نیاز خود به این مسئله توجه داشته‌اید؟ می‌دانید چگونه یک کالا مهر استاندارد دریافت می‌کند؟ می‌دانید یکی از مهمترین تلاش تولیدکنندگان رسیدن به ایزوی جهانی بوده و برندهای معتبر به همین دلیل اعتبارشان فراگیر شده است؟

در ایران نیز هم‌چون کشورهای دیگر، برای تولیدات داخلی ایزوی جهانی در نظر گرفته شده و عنوان آن به "استاندارد" تغییر یافت. کالاهای خوراکی و غیر خوراکی در سطوح مختلف تولید، می‌توانند موفق به دریافت استاندارد شده و مهر آن را بر روی محصولات خود قرار دهند.


اما سوال اینجاست که چه محصولاتی می‌توانند زیر نظر سازمان استاندارد کشوری ارزیابی شده و در این مجموعه قرار بگیرند؟


یکی از مهمترین تولیدات هر کشور، صنایع دستی آن بوده که در رشد و توسعه اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و... نقش موثری داشته و طبیعتا هرچه کیفیت تولید بالاتر باشد متقاضی بیشتری خواهد داشت. صنایع دستی به عنوان میراث مشترک بشری در سطح بین‌المللی عامل مؤثر برای نزدیکی و همکاری تلقی می‌شود و از جمله راهکارهایی که در زمینه تقویت، ترویج، تجارت و توسعه صنایع دستی باید در نظر گرفته شود، توجه به نیاز جامعه امروز است.
اما برای محصولات صنایع دستی نمی‌توان مهر استاندارد در نظر گرفت چرا که این محصولات ماهیتی متفاوت داشته و مراحل تولید آن‌ها ویژگی‌های از این قبیل دارد:

  • حضور مؤثر و خلاق انسان در تولید و شکل بخشیدن به محصولات
  • امکان ایجاد تنوع و پیاده کردن طرح‌های مختلف در مرحله ساخت
  • عدم همانندی و تشابه فرآورده‌های تولیدی با یکدیگر
  • تأثیر ذوق، بینش و حس و حال هنرمند

به واسطه همین موارد است که تهیه و تدوین استاندارد را تنها برای مواد اولیه و روش‌های تولید در صنایع دستی می‌توان تعریف کرد نه برای خود کالا. به عبارت دیگر، در حیطه هنر و صنایع دستی مهر استاندارد بر روی واحد تولیدی قرار می‌گیرد نه خود محصول. واحد تولیدی موظف است تا با توجه به ویژگی‌هایی که از سوی سازمان صنایع دستی و میراث فرهنگی و گردشگری کل کشور تعیین شده، مواد اولیه، شرایط کارگاه، خط تولید و در نهایت ارائه کالا را تطبیق داده و زیر نظر استاندار صنایع دستی فعالیت کند.

استانداردهای تعیین شده از سوی سازمان در زمینه مواد اولیه و مراحل تولید به شرح زیر است:

مواد اولیه: بکارگیری مواد مرغوب و در حد امکان مواد بومی، به اصالت، کیفیت و در نهایت حضور موفق در بازار کمک بسیاری کرده و ماحصل آن سودآوری و افزایش بهره‌وری خواهد بود.

مراحل تولید: پیشرفت تکنولوژی و صنعتی موجب تحول و دگرگونی در شیوه‌های تولید و ابزارهای مورد استفاده شده و کمک چشمگیری به خلاقیت و تنوع در رشته‌های هنری کرده و تا جایی که ماهیت دستی بودن اثر را زیر سوال نبرد، قابل قبول خواهد بود. دلیل اصلی بهره‌وری از تکنولوژی در مراحل تولید، کاهش فعالیت‌های سخت بدنی و بیگاری بوده که سبب افزایش میزان تولید با صرف وقت کمتر و کاهش هزینه‌ها و در نهایت کاهش قیمت تمام شده محصول تولیدی می‌شود.

کارگاه‌های صنایع دستی که قادر به دریافت استاندارد تولید می‌شوند در چند زمینه باید اصول مستند را رعایت کنند:

  • فضای کارگاه، ساختمان و سالن کار
  • تجهیزات و ماشین‌آلات مورد نیاز‌
  • انبار مواد اولیه و محصول نهایی
  • تهویه، نور، دما
  • کپسول آتش نشانی، مسائل امدادی و کمک‌های اولیه و...

سازمان صنایع دستی چند سالی است که در زمینه‌های مختلفی شروع به تدوین استانداردهایی نموده و کارگاه‌هایی که این استاداردها را رعایت می‌کنند مورد تایید سازمان هستند، تولیداتشان نیز ماهیت کاملی از صنایع دستی را خواهند داشت. اگر شما یک تولیدکننده صنایع دستی محسوب می‌شوید، با توجه به صنف تولیدی خود می‌توانید به صورت مستقیم با واحد استاندارد سازمان صنایع دستی در ارتباط بوده و محصول خود را در چارت استاندرد تولید کنید. اما اگر مخاطب محصولات صنایع دستی بوده و از علاقه‌مندان این تولیدات هستید، می‌توانید مراکز معتبری را که مشغول تولید و یا پخش هستند شناسایی کرده و کالای مورد نظر خود را خریداری کنید.



شما هم می توانید در مورد این مطلب نظر بدهید.

برای ثبت نظرات، نقد و بررسی شما لازم است ابتدا وارد حساب کاربری خود شوید.