صنایع دستی پرتغال

صنایع دستی پرتغال

پرتغال کشوری در جنوب غربی اروپا است. این کشور که از غربی‌ترین سرزمین‌های اصلی اروپا به‌شمار می‌رود، صنایع دستی بسیار جذاب و منحصر به فردی دارد. در این مقاله با صنایع دستی کشور پرتغال آشنا شوید.


پایتخت کشور پرتغال لیسبون و زبان رسمی آن پرتغالی است. این کشور به ماهیگیری، آشام‌ سازی و مصنوعات چوب‌پنبه‌ای شهرت دارد. شهر لیسبون، شهری بزرگ و ساحلی، در غرب پرتغال است و با توجه به قدمت طولانی و موقعیت جغرافیایی از جاذبه‌های تاریخی بسیاری بهره می‌برد. مجموع این عوامل در کنار فرهنگ مردم منطقه، لیسبون را به یکی از مراکز گردشگری اروپا تبدیل کرده است. شهر پورتو نیز با معماری جذابی که دارد، یکی از جاذبه‌های گردشگری در پرتغال است. هرساله دیدنی‌های شگفت‌انگیز و فرهنگ بی‌همتای این شهر زیبا، جمعیت زیادی را به سمت خود می‌کشاند.

Landscape of portuguese

خروس شانس که به Rooster good lucky، Barcelos lucky rooster و Portuguese good luck charm معروف است؛ نماد سنتی پرتغال بوده که به خوش شانسی شهرت دارد. این خروس علاوه بر این‌که بر روی انواع صنایع دستی نقش می‌بندد، در سطح شهر و اماکن عمومی نیز، به‌عنوان مجسمه در ابعاد بزرگ، دیده می‌شود. خروس شانس بیشتر فلزی تولید شده؛ اما از سفال یا چوب نیز ساخته می‌شود.

Portuguese good luck charm

انواع صنایع دستی پرتغال عبارتند از: کاشی‌کاری، سفال و سرامیک، جواهرات و دست‌سازه‌های نقره و طلا، محصولات چوب پنبه‌ای، سبد بافی، تاپستری (بافت پارچه و زیرانداز)، گلدوزی، شیشه گری، فلزکاری، چرم

کاشی‌کاری پرتغال Portuguese Textilework

اولین چیزی که پس از ورود به کشور پرتقال نظر شما را به خود جلب خواهد کرد، کاشی‌کاری‌هایی است که در سراسر شهر دیده می‌شود. زمینه سفید این کاشی‌ها با انعکاس نور خورشید، شهرهای این کشور را زیباتر کرده و آن‌ها را تبدیل به دیدنی‌ترین نقاط اروپا نموده است. نقاشی روی کاشی، یکی از مهمترین صنایع دستی پرتغال بوده و نمونه‌های شگفت‌انگیز و بی‌نظیری از کاشی‌کاری قرن‌های گذشته را در این کشور زیبا، می‌توان دید.

Portuguese textilework

امروزه پرتغال یکی از بزرگترین و بهترین تولیدکنندگان کاشی است که نقوش این کاشی‌ها با دست نقاشی شده و هنرمندان زیادی مشغول تولید این سبک کاشی هستند. این نوع کاشی که آزولجو (Azulejo) نامیده می‌شود، در تزیین قصرها، خانه‌ها و کاخ‌های قدیمی کاربرد داشته و مورد استفاده قرار می‌گیرند. با کنارهم چیده شدن این نوع کاشی که یک نقاشی و یا منظره را کامل می‌کند؛ نمای دیوارها زیباتر می‌شود.

Portuguese textilework

استفاده از کاشی در نمای ساختمان با توجه به شرایط آب و هوایی پرتغال و مجاورت با اقیانوس، در استقامت بنا تاثیر به سزایی دارد. واژه آزولجو ریشه عربی داشته و به معنی سنگ کوچک براق است. این نوع کاشی علاوه بر اینکه مانع از نفوذ رطوبت به دیواره‌های ساختمان شده، در گرم و سرد نگه داشتن بنا در فصل‌های سرد و گرم موثر است.

Portuguese textilework

در معماری ساختمان‌های قدیمی پرتغال و به ویژه شهر پورتو استفاده از این نوع کاشی‌های منقوش، با طرح‌های هندسی رواج دارد. سالن ایستگاه مرکزی قطار سائو بنتو در شهر پورتو نیز یکی از مکان‌هایی است؛ که کاشی‌کاری‌های بسیار زیبایی دارد. دیوارهای این ایستگاه با ۲۰ هزار کاشی آبی رنگ صد ساله تزیین شده که صفحه‌هایی از تاریخ پرتغال را به تصویر می‌کشند.

Portuguese textilework

از ویژگی مهم این نوع کاشی، رنگ آبی نقوش است. کاشی‌کاری‌ روی دیوارهای شهر لیسبون، داستان شهر و کشور پرتقال را بیان می‌کنند. از قرن شانزدهم این کاشی‌ها با ترکیب رنگ آبی و زرد، با الگوهای گل و صحنه‌های مذهبی دیده می‌شد؛ اما در پایان قرن هفدهم، کاشی‌های آبی شهرت یافت و استفاده از آن تا به امروز رواج دارد. امروزه رنگ آبی و سفید در معماری مدرن و معاصر، جایگاه خود را حفظ کرده و در دکوراسیون داخلی منازل، هتل‌ها و کاخ‌ها کاربرد گسترده‌ای دارند.

Portuguese Contemporary textilework

در شهر لیسبون می‌توانید انواع متنوعی از این کاشی‌های زیبا را خریداری کنید. این شهر، مانند بزرگترین گالری کاشی دنیا است. کاشی‌های زیبا و محصولات سرامیکی جذاب در مراکز فروش صنایع دستی و عرضه آثار هنری همچون، Solar، Fábrica Sant’Anna و Loja dos Descobrimentos عرضه می‌گردد.

گلدوزی پرتغال  Portuguese Embroidery

یکی از هنرهای دستی و سنتی مرسوم در پرتغال، گلدوزی روی انواع پارچه و لباس است. این صنایع دستی که با نقوش و رنگ‌های جذاب، در فروشگاه‌های مختلف عرضه می‌شود؛ شامل انواع منسوجات و محصولات پارچه‌ای یا چرمی گلدوزی شده است. هنر ظریف و زیبای گلدوزی بر روی کلاه، کیف، رومیزی، پارچه، لباس و ... اجرا می‌شود.

Portuguese embroidery
سفال و سرامیک پرتغال Portuguese Pottery&Ceramic 

یکی از صنایع دستی پرطرفدار و جذاب در پرتغال محصولات سفال و سرامیک است. سفال پرتغال در اروپا بسیار شهرت داشته و با خاک رس سفید، قرمز یا سیاه تولید می‌شود. از ویژگی‌های سفال این کشور، نقوش گل‌دار، پرنده و برگ لوتوس است.

Portuguese Pottery

ظروف سفالی پس از فرم‌دهی دستی به مرحله رنگ‌آمیزی رسیده و نقوش با دست نقاشی می‌شوند. این ظروف با تکنیک نقاشی زیر لعابی تولید شده و پس از اجرای نقوش، لعاب خورده و در کوره پخته می‌شوند.

Portuguese Pottery&Ceramic

کمپانی Vista Alegre  در سال 1824 در زمینه تولید سفال و سرامیک شروع به کار کرد و امروزه به علت نقوش خاصی که در تولید ظروف به کار می‌برد؛ بسیار شهرت دارد. این ظروف توسط هنرمندان این کمپانی تولید شده و هرکدام از آن‌ها سبک خود را دارند. 

Vista Alegreمدرسه سفالگری Flora da Rose در آلنتجو (Alentejo) که شهری در جنوب پرتغال است در زمینه آموزش هنر سفالگری فعالیت دارد. خانه سفال در آلنتجو (Olaria Pedrada de Nisa) نیز با تولید محصولات سفالی که با خاک رس قرمز تولید شده و با سنگ کوارتز تزیین می‌شوند؛ یکی از مراکز مهم در تولید سفال است. 

محصولات چوب پنبه‌ای پرتغال Portuguese Cork

پرتغال، مهم‌ترین تولیدکننده‌ی چوب پنبه در دنیا است و همین مسئله باعث شده تا تولیدکنندگان صنایع دستی و هنرمندان پرتغالی از این ماده‌ اولیه برای ساخت محصولات گوناگون استفاده کنند. چوب پنبه در ساخت محصولاتی نظیر لوازم منزل، زیورآلات، کیف، کلاه و حتی کارت پستال به‌کار می‌رود.

Portuguese Cork

هنرمندان از این ماده اولیه برای تولید هر چیزی که ساخت آن با چوب پنبه امکان‌پذیر باشد، به‌منظور حفاظت از محیط زیست و کاهش استفاده از مواد دیگر مثل پلاستیک، استفاده می‌کنند. چوب پنبه از پوست درخت بلوط تولید می‌شود که کاملا سازگار با محیط زیست است. چوب پنبه در سطح خارجی درخت تشکیل شده و در این کشور هیچ درختی برای تولیدات چوب پنبه ای قطع نمی‌شود. این ماده اولیه، نرم و سبک بوده، رنگ‌آمیزی و شکل‌دهی به آن، ساده است؛ به‌همین دلیل محصولاتی از تلفیق چوب پنبه، سفال، شیشه یا چرم نیز تولید می‌گردد. بر روی این‌گونه محصولات، گاهی از چاپ نقوش سنتی پرتغال مانند کاشیکاری استفاده می‌شود. 


در لیسبون مراکز فروش صنایع دستی همچون، Pelcor و Cork & Co این محصولات چوب پنبه‌ای را عرضه می‌کنند. در فروشگاه Loja da Burel می‌توانید محصولاتی خلاقانه تهیه شده از چوب پنبه را خریداری کنید. این محصولات عبارت‌اند از کیف پول، کوله پشتی، کلاه و سایر محصولاتی که با تلاش و نوآوری هنرمندان جوان محلی ساخته شده‌اند.

Portuguese Cork

چرم پرتغال Portuguese Leatherwork 

یکی از مهم‌ترین صنایع دستی پرتغال، تولید محصولات چرمی بوده که مهم‌ترین آن کفش است. نام این کشور هر ساله در فهرست برترین صادرکنندگان کفش دنیا قرار می‌گیرد. علاوه بر کفش، کیف، زین اسب و دیگر محصولات چرمی نیز تولید می‌شود. فروشگاه‌های متعددی در لیسبون وجود دارد که شیک‌ترین و باکیفیت‌ترین کیف و کفش‌ها جهت خرید عرضه می‌گردد.

Portuguese Leatherwork
جواهرسازی پرتغال Portuguese Jewllery

اگر از کلیساهای پرتغال دیدن کنید متوجه می‌شوید که پرتغالی‌ها علاقه‌ی خاصی به طلا دارند. این علاقه از زمانی شروع شد که برزیل مهم‌ترین صادرکننده‌ی طلا، مستعمره‌ پرتغال بود. امروزه، در پرتغال، طراحی و ساخت زیورآلات طلا بسیار بیشتر از کشورهای مجاور، رواج دارد. هزاران فروشگاه زیورآلات چه طلا و چه سایر فلزات گرانبها در گوشه و کنار شهر لیسبون وجود دارد. مهمترین مراکز عرضه زیور آلات و طلا و جواهر، Joalharia do Carmo، Maria Joao Bahia و Ourivesaria Sarmento هستند. یکی از تکنیک‌های تولید زیور‌آلات با طلا و نقره Filigrana نام دارد که همان هنر ملیله کاری است.

ملیله کاری یکی از قدیمی ترین نوع فلزکاری در تولید زیورآلات با مفتول‌های نازک طلا و نقره بوده که نقش‌ها در یک قاب در کنارهم لحیم می‌شوند. این هنر علاوه بر ساخت زیور آلات در ساخت انواع ظروف نیز کاربرد دارد. این نوع زیورآلات، توری بسیار نازک مفتول‌هایی از جنس طلا و نقره بوده که با الهام از نماد و نقوش سنتی کشور پرتغال ساخته می‌شوند. امروزه زیورآلاتی با نقوش کاشی‌کاری که از پرطرفدارترین نقوش است، نیز تولید می‌شود که شامل انواع گوشواره، دستبند، گردنبند، انگشتر و ... بوده و با ساختار مدرن بسیار زیبا و چشم‌نواز است.  

Portuguese Jewllery

حصیر بافی پرتغال Portuguese Wickerwork 

هنر حصیر بافی از صنایع دستی پرتقال است که در تولید انواع سبد و دیگر لوازم تزیینی از این هنر زیبا استفاده می‌شود. جنس چوب مورد استفاده ترکه چاودار و نی است. از این هنر در تولید انواع لوازم و ظروف کاربردی و تزیینی استفاده شده و هنرمندان آثار بسیار زیبای حصیری را خلق می‌کنند. به دلیل اینکه پرتغال از مهمترین کشورهای تولید آشام بوده و تاکستان‌های بیشماری دارد، از سبدهای حصیری در برداشت انگور استفاده می‌شود.

Portuguese Wickerwork

شیشه گری پرتغال Portuguese Glass Blowing

روش سنتی تولید محصولات دست ساز شیشه‌ای در پرتغال به روش دَمی است. این روش که کاملا سنتی است؛ بزرگترین تحول تاریخی را در در قرن اول میلادی در شکل‌دهی به شیشه مذاب ایجاد نمود. امروزه هنرمندان پرتغالی با این روش نه تنها ظروف ظریف؛ بلکه ظروفی تلفیقی، با اشکال پیچیده را نیز تولید می‌کنند.

Portuguese Glass Blowing

در این روش، هنرمندان پس از قرار دادن شیشه مذاب در یکسر لوله فلزی توخالی و دمیدن در آن، به دو صورت آزاد یا قالبی، به فرم دلخواه می‌رسند. به این تکنیک پرس قالبی نیز گفته می‌شود. کشور پرتغال یکی از تولیدکنندگان شیشه‌های کریستال خالص نیز هست و کمپانی Vista Alegre محصولات کریستالی بسیار نفیسی را تولید می‌نماید.

تاپستری پرتغال Portuguese Tapestry 

تاپستری (بافت پارچه و زیر‌انداز) به‌ نوعی ساختار بافندگی اشاره دارد که برای بوجود آوردن تصاویر روی پارچه به کار برده می‌شود. از اواخر قرن ۱۱ میلادی در اروپا گلیم‌های دیوار آویز برای تزیین دیوار کلیساها و کاخ ها بافته می‌شد که از داستان‌های مذهبی، اساطیری، رزمی و بزمی برای بافت آنها استفاده می‌شد. پیدایش این هنر در کشور‌های اروپایی، بوده که برای پوشاندن دیوار‌های بلند و همچنین گرما‌بخشی ساختمان‌ها از این تکنیک استفاده می‌کردند. مواد مصرفی در تولید تاپستری در کشور پرتغال پشم، ابریشم، انواع پارچه و ... است.

موسیقی پرتغال Portuguese music

موسیقی سنتی کشور پرتغال موسوم به Fado است. این موسیقی که تاریخچه‌ای طولانی دارد و به زمان حکومت مسلمانان بر این کشور بر می‌گردد؛ بیشتر محتوایی حزن انگیز و غمگین دارد. این آواز جدایی عاشق و معشوق از یکدیگر و سرنوشت غم‌انگیز آنها را به شعر و آواز می‌کشد. اگرچه موسیقی امروزی فادو تغییرات و تنوع بیشتری نسبت به سبک سنتی و قدیمی در آن مشاهده می‌شود. Fado به‌معنی تقدیر و سرنوشت است.

بسیاری از فروشگاه‌های هدیه و سوغات در کشور پرتغال به صنایع دستی و هنر مدرن اختصاص دارند. در این فروشگاه‌ها، هنرمندان جوان و طراحان معاصر، محصولات خود را عرضه می‌کنند. بسیاری از این آثار، تلفیقی از هنرهای سنتی و مدرن بوده و محصولاتی جذاب و منحصر به‌ فرد هستند. کاشی‌های منقوش و محصولات چوب پنبه‌ای از مهمترین سوغات این کشور است. برخی از صنایع دستی کشور پرتقال نظیر کاشی‌کاری، سفال و سرامیک، ملیله کاری و حصیر بافی تاحدودی به صنایع دستی ایران نیز شباهت داشته و در کشور ما نیز تولید این نوع صنایع دستی بسیار پر‌طرفدار است.

مقالات صنایع دستی ملل منحصراً متعلق به کتاب الکترونیکی مجله چونک بوده و استفاده از این مطالب با ذکر منبع بلامانع است.


خبر نامه


شما هم می توانید در مورد این مطلب نظر بدهید.

برای ثبت نظرات، نقد و بررسی شما لازم است ابتدا وارد حساب کاربری خود شوید.