جشن سپندارمذگان، آیین باستانی ویژه زنان

جشن سپندارمذگان، آیین باستانی ویژه زنان

ایرانیان باستان اسفند روز از اسفند ماه هر سال را سپندارمذگان، اسپندگان یا اسفندگان می‌نامیدند و برخلاف تصورات اکثریت مردم این روز فقط روز عشق نبوده بلکه روز گرامی‌داشت زن و زمین نیز بوده است. سپندارمذ نگهبان زمین است و از آنجا که زمین مانند زنان در زندگی انسان نقش باروری و باردهی دارد، جشن اسفندگان برای گرامی‌داشت زنان نیکوکار برگزار می‌شده است.


در ایران باستان هر روز از ماه نامی مستقل داشته و روزی که نامش با آن ماه مطابق بوده را با هدف یادآوری یکی از خصایص نیکو جشن اعلام کرده و به پایکوبی می‌پرداختند. هر یک از این جشن‌ها از آیین مختص به‌خود پیروی می‌کرده است. ایرانیان باستان اسفند روز از اسفند ماه هر سال را سپندارمذگان، اسپندگان یا اسفندگان می‌نامیدند و برخلاف تصورات اکثریت مردم این روز فقط روز عشق نبوده بلکه روز گرامی‌داشت زن و زمین نیز بوده است.
گذشتگان ما سپندارمذگان را در طبیعت می‌گذراندند، زنان بیشتر قرمز پوشیده و به دام‌ها نیز رنگ قرمز می‌پاشیدند، چرا که باور داشتند رنگ قرمز دور کننده بلا از جان و مال آنان است. در بعضی از منابع اینطور آمده که در این روز مردان، زنان را بر تخت شاهی نشانده و به آن‌ها هدیه می‌دادند.

جشن سپندارمذگان

استاد جلال خالقی مطلق، ادیب، پژوهشگر و شاهنامه‌پژوه ایرانی در وصف این روز چنین می‌گوید:
« در ایران کهن، یک جشن برای زنان بوده که در آن روز زنان از آزادی بیشتری برخوردار بودند و به‌‎ویژه دختران «دم بخت» به همسرگزینی تشویق شده و از این‌رو این جشن را «مردگیران» می‌نامیدند. سپس با نفوذ بیشتر مذهب این جشن نخست تغییر ماهیت داده و جشن زنان شوهردار شده و این دسته زنان در آن روز از شوهران خود به‌پاس یکسال پارسایی و خانه‌داری و شوهردوستی هدیه می‌گرفتند، تا اینکه همین نیز رفته رفته فراموش شده است. روز این جشن پنجم اسفند بود. پر بیراه نیست اگر بانوان روش‌نفکر ایرانی دست کم، کنگره‌ها و جلسات ویژه مسایل زنان را در این روز برگزار کنند تا یاد آن جشن دوباره زنده گردد. »
ابوریحان بیرونی در کتاب آثارالباقیه خود در وصف این جشن بیان می‌کند که:
اسفندارمذ ایزد موکل بر زمین و حامی و نگهبان زنان شوهردوست و پارسا و درست‌کار بوده است. به‌همین مناسبت این روز عید زنان به‌شمار می‌رفت. مردم به‌جهت گرامی‌داشت به آنان هدیه داده و بخشش می‌کردند. زنان نه تنها از هدایا و دهش‌هایی برخوردار می‌شدند، بلکه به‌نوعی در این روز فرمان‌روایی کرده و مردان باید از آنان فرمان می‌بردند.
سپندارمذ نگهبان زمین است و از آنجا که زمین مانند زنان در زندگی انسان نقش باروری و باردهی دارد، جشن اسفندگان برای گرامی‌داشت زنان نیکوکار برگزار می‌شده است. ایرانیان از دیرباز این روز را به‌عنوان روز زن و روز مادر نام‌گذاری می‌کنند.



شما هم می توانید در مورد این مطلب نظر بدهید.

برای ثبت نظرات، نقد و بررسی شما لازم است ابتدا وارد حساب کاربری خود شوید.